Bestel NOX
12 januari 2018

Listen to the Rythm

Lijkt dat je wat? Een 24-uurs-economie? Midden in de nacht boodschappen doen of sneakers kopen? De ontwikkeling van lichtvoorzieningen, de centrale verwarming en airco, in combinatie met isolerende maatregelen, waardoor we de temperatuurschommelingen niet meer voelen… Allemaal ontwikkelingen die het ons mogelijk maken om ons af te zonderen van de natuurlijke ritmes. Hypothetisch gezien zou je ook om drie uur s nachts op een koude winternacht in de supermarkt met een mandje vol eten kunnen staan. Kan een keertje handig zijn. De andere kant van het verhaal is dat de kassamedewerkers, vakkenvullers en de rest van de ploeg die de winkel draaiende houden die nacht niet slapen en waarschijnlijk de volgende ook niet. En wie weet, jij ook niet meer.

 

PLOEGENARBEID

Dat lijkt op ploegenarbeid: het in de negentiende eeuw door industriëlen geïntroduceerde stelsel waarbij ploegen arbeiders elkaar afwisselen om het productieproces zo constant mogelijk gaande te houden. Kleine ondernemers zoals winkeliers en straatverkopers volgden tot op zekere hoogte het voorbeeld van de industrie. Rond 1900 kenden ook zij bedrijfstijden die liepen van ’s morgens vroeg tot middernacht, die ze konden volhouden door gezinsleden elkaar te laten aflossen. In de jaren 50/60 kwam hier een eind aan: beschermende arbeidswetgeving legde de arbeidsduur per etmaal en per week aan banden en de openingstijden van winkels werden centraal voorgeschreven (samenvatting uit De van-negen-tot-vijf-Cultuur door Jansen en Baaijens, 2006).

 

GENEESKUNDE VERANDERT

In de jaren 90 kwam de 24-uurs-economie op de politieke agenda. De econoom Arnold Heertje vond het hoog tijd dat winkels, restaurants en postkantoren 24 uur per dag open bleven (Jansen en Baaijens 2006). Deze economische behoefte botst, zacht gezegd, met onze biologische aard die de afgelopen jaren steeds meer aandacht heeft gekregen.

De afgelopen decennia ontwikkelde een wereldwijde interesse voor alternatieve geneeswijzen als acupunctuur, yoga, medicinale kruiden en homeopathie. Het gebruik van deze alternatieve geneesmiddelen werd zo wijdverbreid dat de reguliere geneeskunde, maar ook overheden, nationale en internationale gezondheidsorganisaties en verzekeraars zich gedwongen voelden te zoeken naar een integratie van alternatieve en reguliere geneeskunde (Huijers, 2010). Wetenschapper Marli Huijer vertelt dat:

De beweging van de reguliere, wetenschappelijke geneeskunde richting natuur, richting alternatieve geneeswijzen en richting eigen verantwoordelijkheid heeft zich de afgelopen jaren ook voorgedaan in relatie tot de chronobiologie*. Ook hier gaat de aandacht eerst en vooral uit naar de natuurlijke tijden die mensen eigen zijn en naar maatregelen en leefstijlen die de gezondheid bevorderen en ziektes voorkomen.

Aandacht voor natuurlijke ritmes is niet langer voorbehouden aan astrologen en alternatieve genezers maar is wereldwijd door ter harte genomen. Afgelopen jaar hebben de Amerikanen Jeffrey C. Hall, Michael Rosbash en Michael W. Young de nobelprijs voor geneeskunde in ontvangst genomen voor hun onderzoek naar de biologische klok.

 

EN, 24-UURS-ECONOMIE?

Een boodschap die we hieruit kunnen halen is dat leven volgens natuurlijke ritmes, en vooral volgens het circadiaanse ritme (het dag- en nachtritme), belangrijk is voor onze gezondheid, levensduur, geestelijk welzijn en prestatievermogen. Deze boodschap staat haaks op de realiteit van de 24-uurs-economie waar mensen, in grote getalen, tegen hun natuurlijke ritme in snachts werken. Dus meneertje Heertje, wij hopen dat de 24-uurs-economie nog even op zich laat wachten. En zelfs vanuit het oogpunt van een econoom kun je je afvragen of het s nachts doorwerken bevorderlijk is. Want een hoop zieken, kosten ook een hoop geld.

 

Listen to the rythm,

NOX

 

Bronnen

HUIJER, M. (2010). ‘Lekker werken in je eigen bioritme’. De wetenschappelijke omarming van ‘authentieke’ bioritmes. Tijdschrift voor Sociologie 2010; (6)2: 88-104

http://www.aup.nl/wosmedia/4153/ts2010006002006.pdf

 

JANSEN, B. & BAAIJENS, C. (2006). ´De van-negen-tot-vijf-Cultuur´.

http://www.biomaatschappij.nl/wordpress/wp-content/uploads/2016/05/De-24-uurs-mens.pdf

Terug